Đục thủy tinh thể (hay dân gian còn gọi là cườm khô) là một trong những bệnh lý về mắt phổ biến hàng đầu ở người cao tuổi. Tình trạng này khiến cho thấu kính tự nhiên của mắt bị suy giảm độ trong suốt, gây mờ tầm nhìn và cản trở nghiêm trọng đến các sinh hoạt hằng ngày như đọc sách, lái xe hay nhận diện khuôn mặt.
Việc trang bị đầy đủ kiến thức về bệnh lý này sẽ giúp bạn và gia đình chủ động hơn trong việc phòng ngừa, phát hiện và can thiệp kịp thời.
Xem thêm: Người già thường mắc bệnh gì về mắt? Những thông tin cần biết.
Đục thủy tinh thể ở người già là gì?
Thủy tinh thể là một cấu trúc nằm ngay sau mống mắt (màu đen hoặc nâu của mắt), đóng vai trò như một thấu kính trong suốt giúp hội tụ ánh sáng lên võng mạc để hình ảnh hiển thị rõ nét.
Theo thời gian, quá trình lão hóa tự nhiên khiến các protein bên trong thủy tinh thể bị biến tính và co cụm lại thành các vùng mờ đục. Sự cản trở này khiến ánh sáng không thể đi qua trọn vẹn, làm cho tầm nhìn của người bệnh giảm sút dần dần.
Phân loại đục thủy tinh thể ở người cao tuổi
Tùy thuộc vào vị trí và hình thái tổn thương trong thủy tinh thể, bệnh được chia thành 3 dạng chính:
- Đục thủy tinh thể xơ cứng nhân: Là thể bệnh thường gặp nhất ở người già. Phần lõi (nhân) trung tâm của thủy tinh thể dần chuyển sang màu vàng hoặc nâu, trở nên cứng hơn, làm mắt khó điều tiết và suy giảm khả năng nhìn rõ các chi tiết nhỏ.
- Đục thủy tinh thể vùng vỏ: Tổn thương xuất phát từ rìa bên ngoài của thủy tinh thể rồi lan dần vào trung tâm dưới dạng các dải mờ hình nan hoa, gây cản trở ánh sáng đi vào mắt.
- Đục thủy tinh thể dưới bao sau: Xuất hiện ở mặt sau của lớp bao bọc thủy tinh thể. Dạng này có tốc độ tiến triển nhanh hơn các thể khác, đặc biệt gây chói lóa mạnh khi nhìn vào nguồn sáng hoặc vào ban đêm.
Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh
Sự biến tính và kết tụ của các sợi protein trong thủy tinh thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:
- Lão hóa tự nhiên: Là nguyên nhân hàng đầu. Thống kê cho thấy có khoảng 70-80% người Việt Nam trên 60 tuổi có dấu hiệu đục thủy tinh thể ở các mức độ khác nhau.
- Tác động từ môi trường: Thói quen tiếp xúc thường xuyên với tia cực tím (UV) trong ánh nắng mặt trời mà không có dụng cụ bảo vệ, cùng với việc hút thuốc lá hoặc lạm dụng rượu bia làm tăng tốc độ lão hóa của mắt.
- Bệnh lý nền: Người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ đục thủy tinh thể cao hơn do đường huyết tăng làm thay đổi môi trường nội nhãn.
- Tác dụng phụ của thuốc và chấn thương: Sử dụng thuốc chứa Corticosteroid kéo dài hoặc từng chịu chấn thương ở mắt cũng làm tổn thương cấu trúc thủy tinh thể.
- Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình có người bị đục thủy tinh thể sớm cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở thế hệ sau.
Triệu chứng nhận biết đục thủy tinh thể
Bệnh thường tiến triển âm thầm và không gây đau đớn. Người bệnh nên đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Tầm nhìn mờ ảo như có một lớp sương mờ che trước mắt.
- Nhìn màu sắc kém rực rỡ, các vật thể trở nên nhạt màu hơn.
- Khó nhìn trong môi trường thiếu sáng hoặc khi đi lại vào ban đêm.
- Nhìn một vật thành hai hoặc nhiều hình (hiện tượng song thị).
- Thường xuyên bị chói mắt, lóa mắt khi gặp ánh sáng mạnh hoặc thấy quầng sáng quanh bóng đèn.
Các biến chứng có thể gặp nếu không điều trị
Nếu bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo, đục thủy tinh thể tiến triển nặng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng:
- Suy giảm thị lực nghiêm trọng: Thị lực giảm sâu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tự chăm sóc bản thân, làm tăng nguy cơ té ngã và tai nạn sinh hoạt.
- Thu hẹp thị trường: Mất dần khả năng quan sát ở không gian xung quanh.
- Biến chứng nhãn khoa khác: Đục thủy tinh thể quá chín có thể gây tăng nhãn áp (cườm nước), viêm màng hoạt dịch hoặc dẫn đến mù lòa vĩnh viễn không thể phục hồi.
Phương pháp chẩn đoán đục thủy tinh thể
Để đưa ra kết luận chính xác, bác sĩ nhãn khoa sẽ thực hiện chuỗi kiểm tra chuyên sâu:
- Đo thị lực: Đánh giá mức độ tinh của mắt ở các khoảng cách khác nhau.
- Thăm khám bằng đèn khe: Quan sát trực tiếp các lớp của thủy tinh thể dưới phóng đại để xác định dạng đục và mức độ tổn thương.
- Soi đáy mắt (sau khi nhỏ thuốc giãn đồng tử): Đánh giá tình trạng võng mạc và dây thần kinh thị giác.
- Đo áp lực nhãn cầu: Kiểm tra nhãn áp để loại trừ nguy cơ mắc bệnh Glôcôm đi kèm.
Các phương pháp điều trị hiện nay
Khi tình trạng đục ở mức độ nhẹ, bác sĩ có thể điều chỉnh độ kính hoặc thay đổi điều kiện ánh sáng làm việc. Tuy nhiên, khi thị lực suy giảm gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, phẫu thuật là phương pháp triệt để duy nhất.
- Phẫu thuật Phaco (Phacoemulsification): Bác sĩ sử dụng sóng siêu âm để tán nhỏ thủy tinh thể bị đục, sau đó hút ra ngoài và thay thế bằng một thủy tinh thể nhân tạo (IOL) trong suốt.
- Ưu điểm: Ca phẫu thuật chỉ diễn ra trong khoảng 10 – 15 phút, vết mổ nhỏ không cần khâu, thời gian hồi phục nhanh và bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày.
Biện pháp bảo vệ mắt và phòng ngừa từ sớm
Dù lão hóa là quy luật tự nhiên, bạn hoàn toàn có thể làm chậm quá trình này bằng các thói quen lành mạnh:
- Đeo kính râm chống tia UV: Luôn sử dụng kính bảo vệ khi đi ra ngoài trời nắng.
- Không hút thuốc lá: Loại bỏ khói thuốc giúp bảo vệ các vi mạch và cấu trúc trong nhãn cầu.
- Duy trì lối sống khoa học: Tăng cường thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, kiểm soát tốt đường huyết và huyết áp.
- Khám mắt định kỳ: Kiểm tra sức khỏe mắt 3 – 6 tháng/lần giúp phát hiện kịp thời các bất thường ngay từ giai đoạn đầu.
Chăm sóc đôi mắt sáng khỏe cùng Viên Uống Bổ Mắt Maxi Visual Guard Bilberry 10000 Plus
Bên cạnh việc bảo vệ mắt trước tác nhân bên ngoài, bổ sung dưỡng chất chuyên biệt từ bên trong là chìa khóa giúp duy trì độ trong suốt của thủy tinh thể và tăng cường thị lực.
Viên Uống Bổ Mắt Maxi Visual Guard Bilberry 10000 Plus đến từ thương hiệu Wealthy Health (Úc) mang lại giải pháp chăm sóc mắt toàn diện cho cả gia đình và người cao tuổi:
- Chiết xuất Việt quất (Bilberry) hàm lượng cao: Cung cấp hàm lượng Anthocyanins dồi dào chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp củng cố mạng lưới vi mạch máu, nuôi dưỡng thủy tinh thể và võng mạc.
- Bảo vệ tế bào thị giác: Hỗ trợ trung hòa các gốc tự do hình thành do tuổi tác và ánh sáng xanh, làm chậm tiến trình đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng.
- Cải thiện thị lực và giảm mỏi mắt: Tăng cường khả năng điều tiết, hỗ trợ giảm khô mắt, mỏi mắt và cải thiện thị lực khi nhìn trong điều kiện thiếu sáng.
- Đạt chuẩn chất lượng Úc: Sản phẩm được sản xuất theo quy trình nghiêm ngặt, đạt chứng nhận từ Cơ quan Quản lý Hàng hóa Trị liệu Úc (TGA).
Chủ động bổ sung dưỡng chất phù hợp ngay hôm nay là cách tốt nhất để bảo vệ đôi mắt tinh anh, giúp người cao tuổi tận hưởng trọn vẹn niềm vui cuộc sống bên gia đình.