Dấu hiệu bệnh gout ở tay thường gặp và cách điều trị

Bệnh Gout có thể xuất hiện ở ngón tay, bàn tay hoặc cổ tay với các dấu hiệu điển hình như đau khớp đột ngột, sưng, nóng, đỏ, rất nhạy khi chạm và khó cử động. Ở người mắc bệnh kéo dài, quanh khớp có thể xuất hiện các hạt tophi do tinh thể urat tích tụ. Tuy nhiên, đau và sưng đỏ ở tay không phải lúc nào cũng do Gout. Nếu đây là lần đầu xuất hiện triệu chứng, cơn đau dữ dội hoặc kèm sốt, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và loại trừ nhiễm trùng khớp.

Bệnh Gout thường được biết đến qua những cơn đau dữ dội ở ngón chân cái, nhưng đây không phải vị trí duy nhất có thể bị ảnh hưởng. Khi tinh thể urat tích tụ tại các khớp ở ngón tay, bàn tay hoặc cổ tay, người bệnh cũng có thể trải qua những đợt viêm cấp gây đau đớn và ảnh hưởng đáng kể đến khả năng cầm nắm, làm việc hằng ngày.

Điều quan trọng là không nên dựa vào một dấu hiệu đơn lẻ để tự kết luận mình bị Gout. Viêm khớp nhiễm khuẩn, một số dạng viêm khớp khác hoặc chấn thương cũng có thể gây đau, sưng và đỏ tương tự.

Xem thêm: Những triệu chứng bệnh Gout ở chân? Biên pháp giảm đau Gout ở chân tại nhà?

Bệnh Gout ở tay là gì?

Bệnh Gout ở tay là tình trạng viêm khớp xảy ra khi các tinh thể urat lắng đọng tại một hoặc nhiều khớp ở ngón tay, bàn tay hoặc cổ tay. Các tinh thể này kích hoạt phản ứng viêm, từ đó gây ra những cơn đau dữ dội, sưng nóng và hạn chế vận động.

Gout thường ảnh hưởng đến các khớp ở chi dưới, đặc biệt là khớp ngón chân cái, nhưng hoàn toàn có thể xuất hiện ở bàn tay và cổ tay. Theo Cleveland Clinic, các cơn Gout ở tay có thể gây đau khớp ngón tay, sưng nóng, đổi màu da, cứng khớp và hình thành hạt tophi khi bệnh kéo dài. Tham khảo thêm tại Cleveland Clinic – Gout ở bàn tay, ngón tay và cổ tay.

Tuy nhiên, tăng axit uric máu và mắc bệnh Gout không phải là hai khái niệm hoàn toàn đồng nhất. Có những người có nồng độ axit uric cao nhưng không xuất hiện viêm khớp Gout. Vì vậy, triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm phù hợp vẫn đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán.

Những dấu hiệu bệnh Gout ở tay thường gặp

Triệu chứng của Gout ở tay có thể xuất hiện khá đột ngột, đôi khi phát triển mạnh chỉ trong vài giờ. Một người không nhất thiết có đầy đủ tất cả biểu hiện dưới đây, nhưng sự kết hợp giữa đau dữ dội, sưng, nóng và đỏ ở một khớp là dấu hiệu đáng chú ý.

Đau khớp xuất hiện đột ngột và có thể rất dữ dội

Đau là một trong những dấu hiệu nổi bật nhất của cơn Gout cấp. Người bệnh có thể đang bình thường nhưng sau đó đột ngột cảm thấy một khớp ở ngón tay hoặc cổ tay đau dữ dội, đặc biệt về đêm hoặc sáng sớm. Cơn đau thường tập trung rõ tại khớp bị ảnh hưởng. Chỉ một va chạm nhẹ, chạm vào vùng khớp hoặc cử động bàn tay cũng có thể khiến cảm giác đau tăng lên.

Đây cũng là điểm khiến Gout ảnh hưởng khá nhiều đến sinh hoạt. Những việc tưởng như đơn giản như cầm cốc nước, sử dụng điện thoại, đánh máy hoặc nắm tay có thể trở nên khó khăn trong giai đoạn viêm cấp.

Khớp sưng, nóng và đỏ

Cùng với đau, vùng khớp bị Gout thường sưng lên và có cảm giác nóng hơn vùng da xung quanh. Da phía trên khớp có thể đỏ hoặc thay đổi màu sắc tùy màu da của mỗi người.

Theo hướng dẫn của Viện Y tế và Chăm sóc Xuất sắc Quốc gia Anh, Gout nên được cân nhắc khi một người xuất hiện nhanh tình trạng đau dữ dội kèm đỏ hoặc sưng ở bàn tay, cổ tay hoặc các khớp khác. Tuy nhiên, các biểu hiện tương tự cũng có thể gặp trong viêm khớp nhiễm khuẩn và một số bệnh viêm khớp khác. Tham khảo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Gout của NICE.

Do đó, việc khớp vừa đau vừa sưng đỏ không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn bị Gout.

Cứng khớp và khó cử động bàn tay

Khi phản ứng viêm xảy ra, người bệnh có thể cảm thấy ngón tay hoặc cổ tay căng cứng, khó co duỗi và giảm phạm vi vận động. Nếu khớp ngón tay bị ảnh hưởng, thao tác cầm nắm thường trở nên khó chịu. Khi Gout xảy ra ở cổ tay, việc xoay cổ tay, nâng đồ vật hoặc chống tay có thể làm đau tăng lên.

Trong phần lớn trường hợp, mức độ hạn chế vận động tăng theo tình trạng đau và sưng trong đợt viêm. Tuy nhiên, nếu bệnh tái phát nhiều lần và khớp đã bị tổn thương lâu dài, khả năng vận động có thể tiếp tục bị ảnh hưởng ngay cả ngoài đợt cấp.

Xuất hiện hạt tophi khi bệnh kéo dài

Hạt tophi là những khối lắng đọng tinh thể urat hình thành dưới da hoặc quanh khớp sau một thời gian bệnh Gout không được kiểm soát tốt. Ở bàn tay, tophi có thể xuất hiện quanh khớp ngón tay. Chúng thường có dạng nốt hoặc cục cứng dưới da và kích thước có thể thay đổi.

Tophi không phải dấu hiệu thường xuất hiện ở giai đoạn đầu. Việc có tophi thường gợi ý lượng tinh thể urat đã tích tụ trong cơ thể trong thời gian tương đối dài. Một số khối tophi lớn có thể gây khó cử động khớp, ảnh hưởng chức năng bàn tay hoặc gây vấn đề tại vùng da phía trên.

Làm sao biết đau ở tay có phải do Gout hay không?

Triệu chứng Gout tương đối đặc trưng khi xuất hiện thành một cơn viêm khớp cấp, nhưng không thể chẩn đoán chắc chắn chỉ bằng việc nhìn tay hoặc dựa vào mức độ đau. Đây cũng là lý do người chưa từng được chẩn đoán Gout nên đi khám khi lần đầu xuất hiện một khớp sưng, nóng và đau dữ dội.

Xét nghiệm axit uric hỗ trợ chẩn đoán nhưng không phải yếu tố duy nhất

Xét nghiệm máu đo nồng độ urat thường là một trong những kiểm tra đầu tiên khi bác sĩ nghi ngờ Gout. Theo NICE, nồng độ urat huyết thanh từ 360 micromol/lít, tương đương khoảng 6 mg/dL trở lên, có thể hỗ trợ xác nhận chẩn đoán ở người đang có các triệu chứng phù hợp.

Tuy nhiên, kết quả này cần được hiểu đúng. Một người có axit uric cao chưa chắc chắn đã mắc Gout. Ngược lại, trong lúc đang xảy ra cơn Gout cấp, nồng độ urat đôi khi có thể tạm thời thấp hơn mức thường ngày. Nếu kết quả dưới 6 mg/dL nhưng biểu hiện vẫn rất điển hình, NICE khuyến nghị có thể kiểm tra lại ít nhất hai tuần sau khi cơn viêm đã ổn định.

Vì vậy, không nên tự kết luận “không bị Gout” chỉ vì xét nghiệm axit uric trong một lần đang đau cho kết quả bình thường.

Có thể cần kiểm tra dịch khớp hoặc chẩn đoán hình ảnh

Khi triệu chứng chưa đủ rõ hoặc cần phân biệt với bệnh khác, bác sĩ có thể cân nhắc lấy dịch trong khớp để kiểm tra tinh thể urat. Xét nghiệm dịch khớp đặc biệt có giá trị khi chẩn đoán còn chưa chắc chắn. Trong một số trường hợp khác, siêu âm, X-quang hoặc chụp cắt lớp vi tính năng lượng kép có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng lắng đọng tinh thể hoặc tổn thương tại khớp.

Không phải người bệnh Gout nào cũng cần thực hiện tất cả những kỹ thuật này. Việc lựa chọn xét nghiệm phụ thuộc vào triệu chứng, tiền sử bệnh và đánh giá của bác sĩ.

Cần phân biệt Gout với nhiễm trùng khớp

Đây là điểm đặc biệt quan trọng khi một khớp đột ngột sưng, nóng, đỏ và đau dữ dội. Viêm khớp nhiễm khuẩn có thể tạo ra biểu hiện rất giống một cơn Gout cấp nhưng cần được xử trí sớm. NICE khuyến nghị phải đánh giá khả năng nhiễm trùng khớp ở người có khớp đau, đỏ và sưng; nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn cần chuyển xử trí ngay.

Do đó, người bệnh không nên mặc định rằng bất kỳ cơn đau khớp nào cũng chỉ là “Gout tái phát”, nhất là khi triệu chứng khác với những lần trước.

Khi nào người bị đau, sưng tay cần đi khám?

Nếu đây là lần đầu tiên xuất hiện một khớp ở ngón tay, bàn tay hoặc cổ tay đau dữ dội, sưng và nóng, việc thăm khám giúp xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị tại nhà.

Người đã được chẩn đoán Gout cũng nên tái khám khi các cơn đau xuất hiện ngày càng thường xuyên, kéo dài hơn, thuốc đang sử dụng không còn kiểm soát được triệu chứng hoặc bắt đầu xuất hiện hạt tophi và hạn chế vận động.

Đặc biệt, cần tìm kiếm hỗ trợ y tế sớm nếu khớp sưng đau kèm sốt cao, rét run, cảm giác mệt nhiều, buồn nôn hoặc cơn đau ngày càng tăng. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng trong khớp chứ không đơn thuần là Gout. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh cũng khuyến cáo đánh giá khẩn đối với người có khớp đột ngột đau, sưng cùng sốt hoặc cảm giác nóng lạnh, rét run. Tham khảo hướng dẫn về bệnh Gout của NHS.

Bệnh Gout ở tay có nguy hiểm không?

Một cơn Gout ở tay đơn lẻ thường không đồng nghĩa người bệnh sẽ bị tổn thương khớp vĩnh viễn. Vấn đề đáng lo hơn là tình trạng tăng urat và các đợt viêm tái diễn không được kiểm soát trong thời gian dài. Nếu Gout liên tục tái phát, tinh thể urat có thể tiếp tục tích tụ quanh khớp, góp phần gây tổn thương cấu trúc khớp, hạn chế vận động và hình thành tophi.

NHS cho biết Gout tái diễn kéo dài mà không được điều trị có thể dẫn đến tổn thương khớp, hình thành tophi, sỏi thận và hiếm hơn là viêm khớp mạn tính. Điều này không có nghĩa tất cả người mắc Gout đều sẽ gặp những biến chứng trên. Điều trị phù hợp và kiểm soát urat tốt có thể làm giảm nguy cơ bệnh tiếp tục tiến triển.

Điều trị bệnh Gout ở tay như thế nào?

Điều trị Gout không chỉ nhằm làm hết đau trong một cơn cấp. Về lâu dài, mục tiêu quan trọng hơn là hạn chế các đợt Gout tái phát và giảm lượng tinh thể urat tích tụ trong cơ thể. Vì vậy, cần phân biệt hai hướng điều trị: xử trí cơn Gout cấp và kiểm soát urat lâu dài.

Điều trị cơn Gout cấp

Trong giai đoạn khớp đang đau và sưng nhiều, mục tiêu chính là kiểm soát phản ứng viêm và giảm đau. Theo hướng dẫn NICE, các lựa chọn điều trị đầu tay có thể bao gồm thuốc chống viêm không steroid, colchicine hoặc một đợt corticosteroid đường uống ngắn. Việc lựa chọn loại thuốc nào phụ thuộc vào bệnh nền, những thuốc người bệnh đang dùng, nguy cơ tác dụng phụ và đánh giá của bác sĩ.

Người bệnh không nên tự sử dụng hoặc tăng liều các thuốc này dựa trên kinh nghiệm từ những lần trước. Chẳng hạn, một số thuốc chống viêm không steroid có thể không phù hợp với người có bệnh thận, tiền sử loét dạ dày hoặc đang dùng một số thuốc khác.

Bên cạnh thuốc được kê, có thể cho khớp nghỉ ngơi, hạn chế gây áp lực lên vùng đang đau và chườm lạnh để hỗ trợ giảm khó chịu. NHS hướng dẫn có thể bọc túi lạnh trong khăn và chườm tối đa khoảng 20 phút mỗi lần thay vì đặt đá trực tiếp lên da.

Kiểm soát axit uric để hạn chế tái phát

Sau khi xử lý cơn đau trước mắt, người bị Gout tái phát nhiều lần hoặc thuộc nhóm có chỉ định có thể cần điều trị hạ urat lâu dài. Các thuốc như allopurinol hoặc febuxostat có thể được bác sĩ sử dụng trong chiến lược kiểm soát urat. Đây không phải thuốc giảm đau tức thời mà có mục tiêu duy trì nồng độ urat ở mức đủ thấp để hạn chế hình thành thêm tinh thể và tạo điều kiện cho lượng tinh thể đã tích tụ dần được hòa tan.

NICE khuyến nghị chiến lược điều trị theo mục tiêu, thông thường hướng tới nồng độ urat dưới 360 micromol/lít, tương đương 6 mg/dL. Với người có tophi, Gout mạn tính hoặc vẫn tái phát thường xuyên dù đã đạt mức này, bác sĩ có thể cân nhắc mục tiêu thấp hơn, dưới 300 micromol/lít, tương đương 5 mg/dL.

Điểm quan trọng là thuốc hạ urat thường cần sử dụng đều đặn theo chỉ định ngay cả khi người bệnh đang không đau. Tự ngừng thuốc khi hết triệu chứng có thể làm quá trình kiểm soát urat không đạt mục tiêu.

Ăn uống và lối sống vẫn quan trọng nhưng không thay thế điều trị

Chế độ sinh hoạt có vai trò hỗ trợ kiểm soát Gout, đặc biệt ở người thừa cân, thường xuyên uống nhiều rượu bia hoặc có thói quen ăn uống thiếu cân bằng. Người bệnh nên hướng tới chế độ ăn đa dạng, duy trì cân nặng phù hợp, hạn chế uống quá nhiều rượu bia và tránh để cơ thể mất nước.

Tuy nhiên, không nên kỳ vọng một thực đơn hoặc một loại thực phẩm cụ thể có thể tự điều trị Gout. NICE nhận định hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định một chế độ ăn cụ thể có thể tự mình ngăn ngừa cơn Gout hoặc làm giảm urat huyết thanh; thay vào đó, người bệnh nên duy trì chế độ ăn lành mạnh, cân bằng.

Nếu bác sĩ đã chỉ định thuốc hạ urat, thay đổi chế độ ăn không nên được sử dụng như lý do để tự ý ngừng thuốc.

Phẫu thuật chỉ cần thiết trong một số ít trường hợp

Phần lớn người bệnh Gout ở tay không cần phẫu thuật. Can thiệp ngoại khoa thường chỉ được cân nhắc trong những tình huống đặc biệt, chẳng hạn hạt tophi phát triển lớn gây cản trở vận động, gây vấn đề tại da hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chức năng bàn tay.

Cleveland Clinic cũng lưu ý phẫu thuật điều trị Gout ở bàn tay là tương đối hiếm và chủ yếu được cân nhắc khi tophi gây ra vấn đề chức năng hoặc biến chứng.

Giới thiệu Super Urinary Gout Support Wealthy Health

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ và duy trì lối sống phù hợp, một số người cũng quan tâm đến các sản phẩm bổ sung dành cho sức khỏe xương khớp và đường tiết niệu.

Super Urinary Gout Support là sản phẩm của Wealthy Health có thành phần gồm chiết xuất tỏi, cần tây, ngải cứu cùng một số khoáng chất như magie, kali và kẽm. Theo thông tin sản phẩm do Wealthy Health Việt Nam công bố, sản phẩm được định hướng hỗ trợ sức khỏe đường tiết niệu và hỗ trợ giảm đau nhức khớp nhẹ.

Người quan tâm có thể xem thành phần, hướng dẫn sử dụng và thông tin sản phẩm tại Super Urinary Gout Support Wealthy Health.

Super Urinary Gout Support không nên được xem là phương pháp thay thế thuốc điều trị Gout. Người đang sử dụng thuốc kê đơn, có bệnh thận, bệnh mạn tính hoặc đang điều trị nhiều bệnh cùng lúc nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi bổ sung sản phẩm mới.

Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nội dung giới thiệu sản phẩm không thay thế cho chẩn đoán, chỉ định hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp về bệnh Gout ở tay

Bệnh Gout ở tay có tự hết không?

Một cơn Gout cấp có thể giảm dần ngay cả khi không điều trị, nhưng điều đó không đồng nghĩa bệnh đã khỏi. Theo NHS, một đợt Gout không được điều trị thường có thể kéo dài khoảng 1–2 tuần và những đợt sau có thể tái phát. Điều trị không chỉ nhằm giảm cơn đau hiện tại mà còn giúp kiểm soát nguy cơ tái phát và tổn thương khớp lâu dài.

Axit uric cao có chắc chắn bị Gout không?

Không. Nhiều người có tăng axit uric máu nhưng chưa từng xuất hiện cơn Gout. Ngược lại, nồng độ urat có thể tạm thời thấp hơn trong lúc đang xảy ra cơn Gout cấp. Vì vậy, bác sĩ thường kết hợp triệu chứng, thăm khám, xét nghiệm urat và các kiểm tra khác khi cần để đưa ra chẩn đoán.

Bị Gout ở tay có chườm lạnh được không?

Có thể. Chườm lạnh có thể hỗ trợ giảm đau trong một cơn Gout cấp. Nên bọc túi lạnh trong khăn thay vì đặt đá trực tiếp lên da và không chườm liên tục quá lâu. Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị đã được bác sĩ chỉ định.

Có phải người bị Gout ở tay đều sẽ xuất hiện hạt tophi?

Không. Tophi thường liên quan đến tình trạng Gout kéo dài hoặc nồng độ urat không được kiểm soát tốt trong thời gian dài. Điều trị hạ urat phù hợp có thể giúp ngăn tinh thể tiếp tục tích tụ và theo thời gian có thể làm giảm kích thước các khối tophi.

Kết luận

Gout ở tay có thể gây những cơn đau khớp đột ngột, sưng, nóng, đỏ và hạn chế cử động tại ngón tay, bàn tay hoặc cổ tay. Khi bệnh kéo dài và urat không được kiểm soát, người bệnh còn có thể xuất hiện tophi và tổn thương khớp.

Dù vậy, không nên tự chẩn đoán Gout chỉ dựa trên việc tay bị đau hoặc sưng đỏ. Các bệnh lý khác, đặc biệt là nhiễm trùng khớp, có thể tạo ra biểu hiện tương tự và cần được xử trí sớm.

Nếu lần đầu xuất hiện một khớp đau dữ dội, sưng nóng hoặc triệu chứng kèm sốt, người bệnh nên đi khám. Khi đã được xác định mắc Gout, việc kiểm soát cơn viêm cấp kết hợp duy trì urat ở mục tiêu phù hợp mới là nền tảng giúp giảm nguy cơ tái phát và bảo vệ chức năng khớp lâu dài.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp từ bác sĩ.